فرم سه تکواندو (تگوگ سام جانگ)، سومین بخش از مجموعه فرمهای پایه در سیستم پومسه تکواندو است. این فرم معمولا برای هنرجویان کمربند سبز آموزش داده میشود و نسبت به فرمهای قبلی، از نظر سرعت، قدرت و ترکیب تکنیکها سطح بالاتری دارد.
اگر بهتازگی فرم ۲ تکواندو را باموفقیت بهپایان رساندهاید و خودتان را برای فرم ۳ آماده میکنید، این مطلب برای شماست. در ادامه، به آموزش فرم 3 تکواندو گام به گام میپردازیم و حرکات، مراحل انجام، نکات داوری و اشتباهات رایج را بررسی میکنیم. اگر میخواهید این فرم را بهسادگی آبخوردن یاد بگیرید، تا انتها همراه ما باشید.
فرم سه تکواندو چیست؟
فرم ۳ تکواندو که در سیستم تگوک با نام Taegeuk Sam Jang شناخته میشود، پس از فرم یک تکواندو و ۲ به هنرجویان این رشته آموزش داده میشود. این فرم در مجموع دارای ۲۰ حرکت است که طبق الگوی ┴ شکل اجرا میشوند. مانند سایر فرمهای تگوک، اجرای این پومسه هم بر اساس الگویی سهخطی انجام میشود.
برای درک بهتر مسیر حرکت، تصور کنید سه خط موازی کنار هم روی زمین رسم شدهاند. هنرجو ابتدا حرکات را روی خط اول اجرا میکند، سپس یک گام به جلو برمیدارد و توالی تکنیکها را در خط دوم انجام میدهد. پس از آن هم با یک پیشروی، وارد خط میشود و بخش پایانی فرم را اجرا میکند.
تقارن، مهمترین بخش فرم سه است؛ به این صورت که اگر در یک بخش دفاع یا ضربهای با دست راست اجرا شود، در بخش متقابل همان حرکت با دست چپ تکرار میشود. این تقارن باعث تقویت هماهنگی دو سمت بدن، افزایش تعادل و درک بهتر ریتم فرم میشود.
فلسفه فرم سه تکواندو
هریک از فرمهای تکواندو در سیستم تگوک، فلسفه خاصی دارند و فرم ۳ تکواندو (تگوگ سام جانگ)، نماد عنصر آتش است. آتش، عنصری دوگانه است که هم میتواند منبع حیات و انرژی باشد و هم در صورت عدم کنترل، نیرویی مخرب خواهد بود.
به همین دلیل، حرکات در اجرای این فرم نباید بیروح یا یکنواخت باشد و در هر بلاک و ضربه، باید در هر بلاک و ضربه، قدرت و پویایی عنصر آتش دیده شود. این نماد به هنرجویان یادآوری میکند که باید روحیه عدالتخواهی، انگیزه قوی و اشتیاق مداوم برای تمرین را در خود پرورش دهند.
بهعلاوه، ورزشکاران در اجرای حرکات تکواندو فرم ۳ میآموزند که پس از دفاع، بلافاصله نسبت به حمله پاسخی قاطع داشته باشند. در حقیقت، فلسفه «دفاع فعال و پاسخ سریع» در تگوک سام جانگ بسیار پررنگ است.
آموزش فرم سه تکواندو مرحلهبهمرحله
برای کسب کمربند سبز در کمربندهای تکواندو، حتما باید آموزش فرم 3 تکواندو با اسم حرکات را فرا بگیرید و بهصورت مستمر آن را تمرین کنید. بررسی آموزش تصویری تکواندو فرم سه هممیتواند مهارتهای شما در اجرای این فرم را بهبود ببخشد. در زیر، بهطور خلاصه حرکات این فرم و نحوه اجرای آنها را توضیح دادهایم:
| کیهاپ | جهت چرخش | لگد | نوع ایستادن | نحوه اجرا | حرکت |
| ندارد | ندارد | ندارد | موآ سئوگی | شروع در حالت آماده (Joon Bi) | ۱ |
| ندارد | ۹۰ درجه چپ | ندارد | آپ کوبی | آرائه ماکی) دفاع پایین) | ۲ |
| ندارد | مستقیم | آپ چاگی راست | آپ کوبی | آپ چاگی پای راست + مشت راست و چپ | ۳ |
| ندارد | ۱۸۰ درجه راست | ندارد | آپ کوبی | آرائه ماکی | ۴ |
| ندارد | مستقیم | آپ چاگی چپ | آپ کوبی | آپ چاگی پای چپ + مشت چپ و راست | ۵ |
| ندارد | ۹۰ درجه چپ | ندارد | آپ سئوگی | ضربه تیغه دست راست به گردن | ۶ |
| ندارد | مستقیم | ندارد | آپ سئوگی | ضربه تیغه دست چپ به گردن | ۷ |
| ندارد | ۹۰ درجه چپ | ندارد | دویت کوبی | دفاع تیغه دست میانی | ۸ |
| ندارد | مستقیم | ندارد | آپ کوبی | مشت جلو | ۹ |
| ندارد | ۱۸۰ درجه راست | ندارد | دویت کوبی | دفاع تیغه دست میانی | ۱۰ |
| ندارد | مستقیم | ندارد | آپ کوبی | مشت جلو | ۱۱ |
| ندارد | ۹۰ درجه چپ | ندارد | آپ کوبی | دفاع داخل | ۱۲ |
| ندارد | مستقیم | ندارد | آپ کوبی | دفاع داخل مخالف | ۱۳ |
| ندارد | ۲۷ درجه چپ | ندارد | آپ کوبی | آرائه ماکی | ۱۴ |
| ندارد | مستقیم | آپ چاگی راست | آپ کوبی | آپ چاگی راست + مشت راست و چپ | ۱۵ |
| ندارد | ۱۸۰ درجه راست | ندارد | آپ کوبی | آرائه ماکی | ۱۶ |
| ندارد | مستقیم | آپ چاگی چپ | آپ کوبی | آپ چاگی چپ + مشت چپ و راست | ۱۷ |
| ندارد | ۹۰ درجه چپ | ندارد | آپ سئوگی | آرائه ماکی + مشت | ۱۸ |
| ندارد | مستقیم | ندارد | آپ سئوگی | آرائه ماکی + مشت مخالف | ۱۹ |
| کیهاپ در ضربه آخر | مستقیم | آپ چاگی چپ و راست | آپ سئوگی | آپ چاگی چپ و راست + آرائه ماکی + مشت | ۲۰ |
توصیه میکنیم فرم 3 تکواندو صحنه آهسته را حتما چند بار تماشا کنید تا حرکات را بهخوبی فرابگیرید. سپس، هر حرکت را ابتدا آهسته تمرین کنید و سپس، با ریتم و سرعت مناسب مجددا اجرا کنید. تمرین ریتم با شمارش مربی، تمرین جداگانه لگدها و تمرین جلوی آینه هم میتوانند به یادگیری این فرم کمک کنند.
فراموش نکنید که تمرین و تکرار در کنار آموزش درست، نتیجه موفقیتآمیز را در پی خواهد داشت. اگر در بهترین باشگاه تکواندو در تهران هم که ثبت نام کرده باشید، بدون تمرین و پشتکار، ممکن است به هدف دلخواهتان از یادگیری تکواندو نرسید.
اسامی حرکات فرم سه تکواندو
برای اجرای صحیح فرم سه تکواندو، باید حرکات مختلفی را باید یاد بگیرید و جزئیات و کاربرد هرکدام را بدانید. این مجموعه حرکات، پایه و شاخص فرم سه تکواندو را تشکیل میدهند و تسلط بر آنها، به اجرای روان، قدرتمند و دقیق فرم کمک میکند. در ادامه فرم 3 تکواندو با اسم حرکات فارسی را بهطور کامل به شما معرفی کردهایم:
۱. آرائه ماکی (Arae Makki / Low Block)
این حرکت، دفاع پایین با دست برای دفع ضربات حریف به ناحیه شکم و پایین بدن است. در فرم 3 تکواندو تگوک سام جانگ، این حرکت با ایستادن در آپ کوبی یا آپ سئوگی اجرا میشود و به ایجاد تعادل و کنترل بدن کمک میکند.
۲. مومتونگ جیروگی (Momtong Jireugi / Middle Punch)
منظور از مومتونگ جیروگی، مشت مستقیم به ناحیه میانی بدن حریف است. این حرکت در معمولا بعد از یک بلاک اجرا میشود و هدف از تمرین آن، تقویت ضربه و هماهنگی دست و پا است.
۳. اولگول ماکی (Olgul Makki / High Block)
این حرکت، برای دفاع بالا برای محافظت از سر و شانهها کاربرد دارد. این بلاک به حفظ تمرکز و قدرت در ضربات بالا کمک میکند و برای حفظ تعادل بدن بهخصوص هنگام چرخش موثر است.
۴. آپ چاگی (Ap Chagi / Front Kick)
این حرکت، با لگد مستقیم به جلو با پای جلویی یا عقبی اجرا میشود. در آپ چاگی، ناحیه شکم یا سینه حریف هدف گرفته میشود. در فرم سه، تمرین لگدها برای افزایش قدرت و تعادل حیاتی است.
۵. ضربه تیغه دست (Sonnal Mok Chigi / Knife Hand Strike)
این ضربه، با لبه دست اجرا شده و معمولا به گردن یا شانه حریف وارد میشود. این حرکت یکی از تکنیکهای جدید فرم سه است و اجرای آن به دقت و تمرکز بسیار بالایی نیاز دارد.
۶. دفاع تیغه دست (Sonnal Makki / Knife Hand Block)
دفاع با لبه دست، برای مسدودکردن ضربات حریف به نواحی بالایی بدن کاربرد دارد. این حرکت هماهنگی دست و بدن را بهبود میبخشد و بخش مهمی از فرایند آموزش تکواندو را تشکیل میدهد.
۷. دفاع داخل (An Makki / Inside Block)
در این حرکت که از نوع دفاعی است، دست از داخل بدن به سمت بیرون حرکت میکند تا ضربه حریف را دفع کند. این بلاک برای دفع ضربات مستقیم یا لگدهای حریف به وسط بدن کاربرد دارد.
۸. آپ کوبی (Ap Kubi / Front Stance)
در آپ کوبی، بدن شما حالت ایستادن بلند با پای جلو خمیده و پای عقب کشیده خواهد داشت. این ایستادن برای اجرای لگدها و مشتها و ایجاد ثبات در فرم ۳ تکواندو ضروری است.
۹. آپ سئوگی (Ap Seogi / Walking Stance / Ready Stance)
این حرکت، حالت ایستادن کوتاهتر و آماده برای اجرای سریع حرکات دست و پا است. در برنامه کلاسهای باشگاه امیر این حرکت و سایر حرکاتی که در بالا معرفی کردیم، با صبر و حوصله به هنرجویان آموزش داده میشود. بهتر است در آموزش فرم 3 تکواندو انیمیشن این حرکات را هم چندبار ببینید تا نحوه اجرا را بهخوبی فرابگیرید.
ویژگیهای فنی فرم سه تکواندو
فرم سه تکواندو نسبت به فرم دو، به مهارتهای بیشتری نیاز دارد و اجرای صحیح آن مستلزم تمرکز بر چند ویژگی فنی کلیدی است. مثلا، این فرم با سرعت بالاتری اجرا میشود؛ بنابراین، باید فرم 3 تکواندو آهسته تمرین شود و سپس با حفظ تعادل، سرعت و دقت افزایش پیدا کند. در این صورت، ریتم حرکات طبیعی و هماهنگ خواهد بود.
علاوه بر این، مشتها و ضربههای تیغه دست را باید با قدرت مناسب و دقت کافی اجرا کنید تا داوران نمره قبولی را به شما بدهند. لگدها را هم باید با تعادل کامل انجام دهید و حرکات دست و پا را بهصورت همزمان و با هماهنگی بالا اجرا کنید. اجرای کیهاپ در پایان هر توالی حرکتی، نشاندهنده کنترل انرژی و نفس و تسلط بر فرم سه تکواندو است.
تفاوت فرم دو و فرم سه تکواندو
در فرم ۳، نهتنها تعداد حرکتها از ۱۸ به ۲۰ افزایش پیدا کرده است، بلکه اجرای آن سطح بالاتری از مهارت و تمرکز را میطلبد. پس از ثبت نام در باشگاه تکواندو در شرق تهران و یادگیری فرمهای قبلی، برای آموختن فرم سه تکوندو، باید ترکیبهای پیچیدهتری از بلاکها، ضربات دست و لگد را یاد بگیرید.
در فرم سه، تغییر جهتها و چرخشها باید دقیق و با کنترل بیشتری انجام شوند. همچنین، افزایش تعداد حرکات و پیچیدگی تکنیکی بهمعنای این است که حین اجرا باید تمرکز بالاتری داشته باشد. لگدها و حرکات دست در فرم سه با سرعت و قدرت بیشتری اجرا میشوند و باید حسابی روی مهارتتان در انتقال وزن بین پاها و کنترل بدن کار کنید.
اشتباهات رایج در اجرای فرم سه
باتوجهبه اینکه فرم ۳ در ابتدای مسیر یادگیری تکواند به هنرجویان آموزش داده میشود، انجام یکسری خطاها اجتنابناپذیر است. اگر در یادگیری فرم ۳ تکواندو گام به گام با مربیتان تمرین کنید، میتوانید این خطاها را بهحداقل برسانید. رایجترین خطاهای هنرجویان در این سطح از آموزش تکواندو عبارتاند از:
ضعف در انتقال وزن: درصورتیکه هنگام اجرای حرکات وزن بهدرستی منتقل نشود، تعادل از بین میرود و ضربات دست و پا کماثر یا ناپایدار میشوند. برای اصلاح این اشتباه، تمرکز روی پاها و تمرین آهسته حرکات با کنترل کامل وزن را به شما پیشنهاد میکنیم.
اجرای شتابزده حرکات: حرکت سریع بدون کنترل و فکر قبلی باعث اجرای ناقص بلاکها و ضربات میشود. بهترین کار این است که ابتدا حرکات را آهسته انجام دهید و پس از بهبود تسلط و تعادل، سرعت را افزایش دهید.
عدم کنترل در لگدها: لگدها باید با تعادل و دقت کامل اجرا شوند. بنابراین، لگدها را باید جداگانه تمرین کنید و روی مرکز ثقل بدن تمرکز کنید تا به کنترل بهتری روی پاها دست پیدا کنید.
ناهماهنگی بین بلاک و ضربه: در فرم سه تکواندو، بلاکها و ضربات دست باید همزمان و هماهنگ با حرکات پا اجرا شوند. در غیر این صورت، اجرای فرم از نظر داوری ناقص بهنظر میرسد و انرژی کیهاپ کاهش پیدا میکند. تمرین توالی حرکات دست و پا با شمارش مربی یا جلوی آینه، بهترین روش برای رفع این مشکل است.
اجرای بینقص فرم ۳ با تمرین و تکرار!
پیشرفت در آموزش تکواندو و رسیدن به کمربندهای بالاتر، مستلزم یادگیری فرمهای مختلف است. فرم ۳، دروازه دستیابی به کمربند سبز است و میتواند پایه و اساسی برای یادگیری فرمهای بالاتر هم باشد. بنابراین، باید حرکات فرم سه تکواندو را خوب یاد بگیرید و با تمرین و تکرار، بهطور کامل روی آن مسلط شوید.
در این مطلب، بهصورت مرحلهبهمرحله حرکات و نحوه اجرای این فرم را بررسی کردیم و نکات لازم برای یادگیری را با شما درمیان گذاشتیم. اگر فرم ۳ تکواندو را خوب یاد بگیرید، بهمرور تعادل و هماهنگی بین دو سمت بدنتان هم بهبود پیدا خواهد کرد.
پس از یادگیری فرم 3 تکواندو (تگوک سام جانگ)، هنرجویان وارد فرم چهار تکواندو یا تگوک سا جانگ میشوند. این فرم از نظر تکنیکهای دفاعی و تغییر جهت حرکات پیچیدهتر است و نقش مهمی در ارتقای مهارتهای فنی تکواندوکاران دارد.
سوالات متداول
1. آیا فرم ۳ تکواندو کودکانه با سایر ردههای سنی تفاوت دارد؟
خیر. حرکات و ساختار این فرم در همه رده سنی اعم از کودکان، نوجوانان و بزرگسالان، یکسان است.
2. آزمون فرم ۳ مربوط به کدام کمربند است؟
هنرجویان برای رسیدن به کمربند سبز، باید بهخوبی فرم ۳ را یاد بگیرند.
3. آیا فرم 3 تکواندو ایرانی با نسخه استاندارد متفاوت است؟
خیر. همه فرمهای تکواندو بر اساس استاندارد جهانی تگوک ایل جانگ طراحی شدهاند و از نظر ساختاری، یکسان هستند.